Felice di aver ricevuto questo prestigioso Premio, che mi porta a riflettere quanto la letteratura e la cultura in generale rappresentino un valore per tanti Paesi a noi poco conosciuti, come ad esempio per l’Azerbaijan
Di seguito le mie poesie tradotte e pubblicate nell’antologia e alcune immagini.
Laura Qaravaqlia – 1956-cı ildə Milanda anada olub. Komoda
yaşayır. Şair, jurnalist, Komo Poeziya Evinin qurucusu
və rəhbəri, “Şeirsəl Avropa” / ”Europa in Versi” Beynəlxalq
Poeziya Festivalının direktorudur. Uzun müddət “Il Giornale”,
“Il Corriere di Como”, “L’Ordine” qəzetlərinin mədəniyyət
əlavələri və şöbələri ilə əməkdaşlıq edib. “Həyat fraqmentləri”,
“Kəpənəklər və daşlar”, “Qoz ləpəsinin simmetriyası”,
“Yuxarı axınlar” ,”Əşyaların diriliyi”, “Saylar və ulduzlar” adlı
şeir kitablarının müəllifidir. Türk, yapon, rumın, alban, serb,
macar, Ukrayna və b. dillərdə kitabları nəşr edilib. Bütövlükdə
əsərləri onlarla dilə çevrilib, nüfuzlu jurnal və ədəbiyyat saytlarında
yer alıb. Mario Luzi, Antonio Fogazzaro ədəbi ödüllərinə,
habelə 2017-ci ildə üzvü olduğu Avropa Elm, Sənət və
Ədəbiyyat Akademiyasının mükafatına layiq görülüb. İtaliya
və İtaliya–İsveçrə PEN təşkilatlarının, Dünya Şeir Hərəkatının
üzvüdür.
Laura Qaravaqlianın milliyətindən asılı olmayaraq bütün
insanlığa, onun problemlərinə qarşı həssas olan poeziyası,
eyni zamanda vərdiş etdiyimiz gündəlik hadisələrə elmi yanaşma
ilə fərqlidir, orijinaldır.
68
Hər vaxtınız xeyir. Mən Laura Qaravaqliayam. İtalyanam.
Şair və jurnalist, Komo Poeziya Evinin / La Casa della Poesia
di Como qurucusu və prezidenti, “Şeirsəl Avropa” / ”Europa
in Versi” Beynəlxalq Poeziya Festivalının direktoruyam.
Azərbaycanlı oxucuları salamlayıram, şeir, bütünlükdə
ədəbiyyat naminə bu mədəni mübadiləni alqışlayıram. Hesab
edirəm ki, poeziya daha yaxşı dünya üçün insanlar arasındakı
etibarlı körpülərdən biridir. Çox şadam ki, görkəmli Azərbaycan
şairəsi Nurəngiz Günün adı ilə bağlı bu mükafatı ilk alanların
sırasındayam və bu mənim üçün böyük şərəfdir.
Mükafatın təqdimetmə mərasimində
Laura Qaravaqlianın çıxışı
69
“Barışıq olmayacaq” dedin mənə…
“Barışıq olmayacaq” dedin mənə
Və sonra yuxarı baxdın.
Amma peşmanlıq içimi yandırır,
Qibtə caynaqlarını bədənimə sancır.
Alma və çörək olsaydı,
eşqi ağızdolusu dişlərdim,
doldurardım mədəmi.
Kədərin kvant dalğaları üstümüzdə dolaşarkən
qoz ləpələri qədər bərabər paylaşılmaq
və yaxın olmaq hələ də mümkündür.
Laura Qaravaqlianın şeirləri
70
Həyatı yalayır zaman
Həyatı yalayır zaman,
dərisini qatı damlalarla əridir.
Bəzən iz buraxır,
ləkələr solur sonradan.
Günün artıq-urtuğunu toplayıram yerdən,
ətini sümüyəcən ayırıram sözlərdən,
iliyini sümürürəm bacardığım qədər.
“Qoz ləpəsinin simmetriyası” kitabından
(“Edizioni Stampa”, 2009, 2014)
71
İndiki zaman
Günün sınma nöqtələrində
sən də kainatın xətlərini axtarırsanmı?
Minaçiçəyi olan güldanla pəncərə arasındakı
ən uca nöqtədədirsə günəş,
nədən dəyişir günorta kölgələr pilləkəndə
bu yoxluqda?
Bəlkə, çəmənlikdəki işıq konusu
gələcək və keçmiş arasnda nəyisə qarışdırır,
və indiki zamanı saraldır?
Bəzən axırda…
Bəzən axırda
bir qədəh şərab içərkən
qalan kim, gedən kim bilmədən
qəhvə falında kədəri sezirəm.
Bədəninin ən çox
sözlərə şəkil verən,
Yer üzü ilə bəslənən
o ağzını sevirəm.
“Yuxarı axınlar” kitabından,
(“Editore CFR”,2013)
73
Analar
2017-ci ilin avqustunda Barselonadakı terakt zamanı
qətl edilmiş gənclərin xatirəsinə
Sənə səslənirəm
qadın və ana kimi.
Çünki sən də ana və qadınsan,
sən də xəyal qurmadan yaşamaq,
ağrının zülmətində yürümək nədir
bilirsən, anlayırsan.
Hə, sənə də tanışdır, mənə də
içindən yıxılmaq,
qızmar yay günü oğlunu itirmək,
ətrafda həyat çağlarkən,
işıq gündüzü uzadarkən
ölüm bərabərində addımlayırdı,
və sən ona toxuna bilmirdin.
Bəli, sən də bilmirdin, mən də,
bu bəyaz yolda
əski bir kinin qəzəblə
iki həyata necə son qoyduğunu.
İyirmi yaşında, günəş altında ölmək
çox adi və dəhşətlidir.
Oğlun uzaqdaydı və döndüyü zaman
necə dəyişdiyinin fərqindəydin.
Amma bilirdin, mən də bilirdim:
Tanrı adına öldürmək
boşluqda quyu qazmaq kimi bir şeydir.
İndi hər şey artıqlamasıyla…
Hər şey həqiqətdən uzaq…
Ən sevdiyimiz otaqlar qaranlıqda.
Cavabsız qalmış suallar ürəyi didir.
Xatirələr bizi yeyib bitirir.
74
Poeziya
Bəzən sözlər gözə çevrilərlər –
Dünyaya məşəl kimi zillənərlər:
Dərinliklərdə fərqli uzaqlar taparlar;
Amma bəzən də havadan asılı qalarlar,
Və baxa bilməzlər həyatın künc-bucağına.
Amma indi sözlər işıq şüalarında
uçuşan toz kimidirlər.
“Əşyaların diriliyi” kitabından,
(“Puntoacapo Editrice”, 2020)
75
Yusif
Yusif anasının yanında, yerdən yarıuzalı oturmuşdu.
Günəşin şüası uşağın gözünü qamaşdırır.
Səhərdən göydə bir şimşək, bir partlayış vardı:
bəlkə, bir fırtınaydı, amma yağışsız bu fırtına
torpağı yeraltı sularda batırırdı.
Müharibə – mənanın sərhədini yıxır ilk əvvəl.
Bəlkə, bir oyundu,
anası əllərini qarnı üstündə çarpazlayıb uzanmışdı,
neçə saatdı ki durmurdu.
Bu yoxsul evin əşyaları da yox oldu yerin altında.
Yusif qanlı qum dağlarından o yanda
qardaşının və atasının qətl edildiklərini bilmirdi.
Anası mərhəmət dolu nağıllar danışardı həmişə.
Anasının səsini gözləyir Yusif.
Tərcümə: Səlim Babullaoğlu, Nikola Verderam
